Hangisi Doğru: Logar mı, Rögar mı?
Türk Dil Kurumu sözlüğünde kelimenin yazımı rögar olarak geçer. Fransızca "regard" sözünden alınmıştır; o dilde hem bakış hem de bir tesisata bakmak için bırakılan açıklık anlamını taşır. Yani kelimenin özünde "içine bakılan yer" fikri vardır ve yapılan iş de budur: kapak kaldırılır, hattın durumuna bakılır.
Logar söylenişi yazı dilinden değil, ağızdan ağıza yayılmıştır. Telefonda bizi arayanların çoğu "logar taştı" der, bir kısmı "rögar", bir kısmı "lağım kapağı". Hepsini aynı şekilde anlarız. Dilekçede, yönetim kararında ya da resmî yazışmada ise rögar ya da yönetmelikteki adıyla parsel bacası yazmak karışıklığı önler.
Parsel Bacası Nedir, Kime Aittir?
ASKİ’nin deşarj yönetmeliğinde binanın logarına parsel bacası denir. Binadan çıkan pis su boruları burada toplanır, buradan da tek bir bağlantı kanalıyla sokaktaki şebekeye gider. Yönetmeliğe göre bu baca bitişik nizam yapılarda kaldırımın altında, bahçeli yapılarda bahçe içinde, yola çıkıştan önce yapılır (md. 10/h).
Parsel bacası ve onu sokağa bağlayan kanal mülk sahibine aittir. İyi durumda tutmak, tıkandığında açtırmak mal sahibinin ya da apartman yöneticisinin işidir (md. 10/n, 10/r). Pursaklar logar açma için arandığımızda müdahale ettiğimiz yer tam olarak burasıdır: parsel içindeki baca, bina tesisatı ve bağlantı hattı.
Muayene Bacası, Foseptik ve Yağmur Suyu Izgarası
Sokakta ve bahçede gördüğünüz her kapak aynı işi yapmaz. Bina logarıyla en çok karıştırılan üç yapı şunlardır:
- Muayene bacası: Sokaktaki kanalizasyon hattının üzerinde, hattın kontrol edilip temizlenebilmesi için aralıklarla yapılan bacadır. Şebekenin parçasıdır, ASKİ’ye aittir.
- Foseptik: Kanalizasyon şebekesi olmayan yerde atık suyun biriktiği sızdırmaz çukurdur. Bir hatta bağlı değildir; dolunca vidanjörle boşaltılır. Yönetmelik boşaltma işini ASKİ’ye ya da izinli vidanjörlere bırakır.
- Yağmur suyu ızgarası: Yol kenarında, bordür dibindeki ızgaralı açıklıktır. Yağmuru ayrı bir şebekeye verir. Atık su ile yağmur suyu ayrı toplanır; ızgaraya lavabo ya da tuvalet suyu gitmez (md. 6).
Pursaklar’ın kırsal mahallelerinde kanalizasyona bağlı olmayan yapılarda foseptik kullanılır. Bu yapılarda "logar taştı" diye tarif edilen şey çoğu zaman dolmuş foseptiktir ve yapılacak iş Pursaklar foseptik çekimi olur.
Kapağa Bakarak Hangisi Olduğu Anlaşılır mı?
Kesin olarak hayır, ama güçlü ipuçları vardır. İlk bakılacak şey konumdur. Kapak bahçenizin içinde, bina duvarının dibinde, otoparkta ya da apartman girişinin hemen önündeki kaldırımdaysa büyük olasılıkla binanın kendi logarıdır. Yolun ortasında, taşıt şeridinin içinde duran ağır döküm kapak ise çoğunlukla şebekeye aittir.
İkinci ipucu kapağın üstündeki yazıdır. Döküm kapaklarda idarenin adı ya da hattın türü kabartma olarak yazılı olabilir. Ancak yazı aşınmış, kapak sonradan başka bir kapakla değiştirilmiş olabilir; telefon, elektrik ve doğal gaz hatlarının da benzer görünen kapakları vardır. Bu yüzden yazı tek başına kanıt sayılmaz.
Bitişik nizam sokaklarda iş en çok kaldırımda karışır, çünkü bina logarı da oradadır, bazen şebeke bacası da. Emin olamadığınız kapağı açmaya çalışmayın. Geldiğimizde önce binadan çıkan hattı takip eder, hangi bacanın size ait olduğunu yerinde gösteririz.
Sokaktaki Rögar Tıkalıysa Kim Açar?
Sokaktaki kanala ve bacalarına idarenin izni olmadan dokunulamaz, şebeke kapakları açılamaz (md. 5). Bu kural bizim için de geçerlidir. Yoldaki kapaktan su çıkıyorsa ya da yan yana birkaç binanın logarı aynı anda doluyorsa aranacak yer ASKİ’nin 153 numaralı çağrı merkezidir.
Yalnızca sizin binanız etkileniyorsa sorun büyük olasılıkla parsel içindedir. O zaman Pursaklar rögar açma işi bize düşer: kapağı kaldırır, bağlantı hattını spiral ya da basınçlı suyla açarız. Sorumluluğun kimde olduğunu adım adım ayırmak isterseniz Pursaklar’da logar tıkanıklığına kim bakar yazımız bu konuyu ele alıyor.
Rögar Kapakları Neden Yuvarlak?
Yuvarlak kapak, hangi açıyla tutulursa tutulsun kendi deliğinden içeri düşmez; çünkü genişliği her yönde aynıdır ve oturduğu çerçeve ondan biraz dardır. Kare ya da dikdörtgen kapak ise köşegen boyunca çevrildiğinde aşağı kayabilir. Aşağıda idarenin ekibi çalışırken ağır bir döküm kapağın bacaya düşmesi istenmez.
Başka pratik sebepler de var. Yuvarlak kapak yerine konurken köşe tutturmak gerekmez, kenarı üzerinde yuvarlanarak taşınır ve üstünden geçen aracın yükünü çevresine eşit dağıtır. Yine de her kapak yuvarlak değildir; bina logarlarında kare beton ya da döküm kapak sık görülür. Şekil, kapağın kime ait olduğunu göstermez.
Kendi Logarınıza Bakarken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Parselinizdeki logarın kapağını kaldırıp yukarıdan bakmak çoğu zaman sorunun yerini söyler. Su kapağa doğru yükselmişse tıkanıklık logarın çıkışında ya da sokak tarafındadır. Logar boşken evde su geri geliyorsa sorun bina içindedir.
Bakarken içine eğilmeyin, logara girmeyin; içeride biriken gaz insanı bayıltabilir. Kapağı açık bırakıp başından ayrılmayın. Ağzına kadar dolu logarda önce Pursaklar vidanjör aracıyla su çekilir, hat ondan sonra açılır.
Pursaklar'da logar ya da gider tıkandıysa 0534 798 74 72 numarasından 7/24 ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulanlar
Logar ile rögar aynı şey mi?
Gündelik kullanımda evet. İkisi de atık su hattına ulaşmak için bırakılan kapaklı bacayı anlatır. Sözlükteki yazım rögardır, logar halk arasındaki söyleniştir. Asıl ayrım kelimede değil mülkiyettedir: binanın parseli içindeki bacaya mal sahibi, sokaktaki şebeke bacasına ASKİ bakar.
Kapağın üstünde ASKİ yazıyorsa o logar ASKİ’nin midir?
Büyük olasılıkla şebekeye aittir, ama yazı tek başına yeterli değildir. Kapaklar zaman içinde değiştirilir, aynı tip kapak bina logarına da konmuş olabilir. Konuma ve binadan çıkan hattın nereye gittiğine birlikte bakmak gerekir. Emin değilseniz kapağı açmayın, 153’ü ya da bizi arayıp sorun.
Evimin önündeki logarı kendim açıp bakabilir miyim?
Parselinizin içindeki kendi logarınızın kapağını kaldırıp yukarıdan bakabilirsiniz. İçine girmeyin, başınızı sokmayın, kapağı açık bırakıp uzaklaşmayın. Sokaktaki şebeke kapaklarını açmak idarenin iznine bağlıdır; onlara dokunulmaz. Kapak ağırsa ya da sıkışmışsa zorlamayın, düşen kapak eli ve ayağı ezebilir.
Bu Konuyla İlgili Hizmetler
Diğer Rehber Yazıları
- Pursaklar’da Logar Tıkanıklığına Kim Bakar? ASKİ mi, Apartman mı?
Bina içi hat, logar ve bağlantı kanalı kimin, sokaktaki ana kanal kimin? Tıkanıklığın hangi tarafta olduğunu evden ayırt etmenin yolları.
- Logar Taşarsa Ne Yapılır? İlk Dakikalar, Kimi Aramalı, Sonrası
Logar taştığında ilk dakikalarda sırayla yapılacaklar, taşmanın kaynağına göre kimin aranacağı, ekip gelene kadar alınacak önlemler ve hijyen.
- Logar Neden Tıkanır? Sahada En Sık Gördüğümüz 7 Sebep
Islak mendilden ağaç köküne, ters eğimden dip tortusuna: logarı tıkayan yedi sebep, her birinin belirtisi ve tekrarını önlemenin yolu.
- Logar Kokusu Nasıl Giderilir? Gider Kokusu ve Logar Sineği
Banyodaki lağım kokusunun beş kaynağı, kaynağı bulmak için sırayla yapılacak kontroller ve logar sineğinin neden çıktığı.
- Apartmanda Logar Açma Masrafını Kim Öder? Kiracı mı, Ev Sahibi mi
Ortak logar mı, tek dairenin gideri mi? Masrafın genel olarak nasıl paylaşıldığı, yöneticinin isteyeceği belgeler ve kameranın bu tartışmadaki yeri.
- Kırmadan Tıkanıklık Açma Nasıl Yapılır? Spiral, Robot, Basınçlı Su
Spiral, robot makine, basınçlı su ve vidanjör aynı işi yapmaz. Hangisi ne zaman kullanılır, kırmak hangi durumda kaçınılmaz olur?