Foseptik Nedir, Pursaklar’da Nerede Kullanılır?
Foseptik, kanalizasyon şebekesine bağlanamayan yapının atık suyunu toplayan kapalı yeraltı deposudur. Tuvaletten, banyodan ve mutfaktan gelen su burada birikir, dolunca vidanjörle çekilir. Logardan farkı çıkışının olmamasıdır: logardan su sokağa akar, foseptikte kalır.
Pursaklar’da foseptik, Sirkeli tarafındaki ve ilçenin kırsal mahallelerindeki düşük yoğunluklu yapılaşmada, kanalizasyona bağlı olmayan evlerde ve bağ evlerinde kullanılır. ASKİ 2020’de Pursaklar kırsalını da kapsayan bir atık su hattı ve foseptik yapım ihalesi yaptı; bugün hangi parselin şebekeye, hangisinin çukura bağlı olduğu yapıdan yapıya değişir. Emin değilseniz ASKİ’ye 153’ten sorabilirsiniz.
Foseptik Neden Sızdırmaz Olmalı?
ASKİ yönetmeliği şebeke olmayan yerde yapılacak foseptiğin sızdırmaz olmasını şart koşar; boşaltma işini de ASKİ’ye ya da izinli vidanjörlere bırakır (md. 4/b, 11). Tabanı toprak bırakılmış, duvarı kuru taşla örülmüş eski usul çukur bu tanıma uymaz.
Sızdıran çukur geç dolar ve bu, ev sahibine iyi haber gibi görünür. Değildir. Toprağa süzülen atık su kuyuyu, komşu bahçeyi ve yeraltı suyunu kirletir, binanın temeline doğru yürür. Çukurunuz kalabalık bir haneye rağmen hiç dolmuyorsa bunu sevinilecek değil, baktırılacak bir şey sayın.
Boşaltma Sıklığını Neler Belirler?
Aynı yol üstündeki iki evin çekim aralığı birbirini tutmaz. Farkı şunlar yaratır:
- Hane: Evde sürekli yaşayan kişi sayısı. Hafta sonu kullanılan bağ evi ile dört mevsim oturulan ev aynı çukuru çok farklı sürede doldurur.
- Hacim: Çukurun eni, boyu ve derinliği. Kullanılabilir hacim, giriş borusunun altında kalan kısımdır.
- Kullanım: Çamaşır ve bulaşık makinesi, uzun duşlar, misafir, bahçe musluğundan gidere akan su.
- Dışarıdan giren su: Çatı oluğu ya da bahçe süzgeci foseptiğe bağlıysa tek bir sağanak çukuru doldurabilir. Yağmur suyu buraya verilmemelidir.
- Dip çamuru: Her çekimde dipte bırakılan tortu, bir sonraki dönemin hacminden yer.
Kendi Çukurunuzun Dolma Süresini Nasıl Bulursunuz?
Rakam vermiyoruz, çünkü dürüst bir rakam yok. Onun yerine iki çekimlik bir ölçüm öneriyoruz. İlk çekimde tarihi ve çukurun ne kadar dolu olduğunu yazın. İkinci çekimde aynısını yapın. Aradaki süre, sizin hanenizin o çukuru doldurma süresidir. Eve yeni biri katıldığında ya da kullanım değiştiğinde ölçümü yenileyin.
Arada seviyeyi kendiniz de izleyebilirsiniz. Düz, uzun bir çıtayı kapaktan dibe kadar indirin, ıslanan boyu ölçüp tarihiyle not edin. Çıtayı yalnız bu iş için saklayın. Su, giriş borusunun alt kenarına bir karış kala çekim zamanı gelmiştir; boruya dayanmasını beklemeyin.
Ölçerken çukurun üstüne eğilmeyin, kapağı açık bırakıp uzaklaşmayın. Foseptikte biriken gaz zehirli ve yanıcıdır. Açık kapağın başında sigara içilmez, çakmak yakılmaz, çukura hiçbir koşulda inilmez.
Foseptiğin Dolduğu Nasıl Anlaşılır?
Belirtiler aşağı yukarı şu sırayla gelir:
- Evin en alçaktaki gideri, çoğunlukla zemin kat duşu ya da tuvaleti, ağır çekmeye başlar.
- Sifon çekildiğinde borulardan gurultu gelir.
- Kapağın çevresinde, özellikle sıcak günlerde koku belirir.
- Çukurun üstündeki toprak ıslanır, ot çevresine göre daha yeşil ve gür çıkar.
- Kapak kaldırıldığında su giriş borusunu örtmüştür.
Son aşama suyun eve geri gelmesidir. O noktada su kullanmayı kesin ve Pursaklar foseptik çekimi için arayın. Çukur boşken aynı belirtiler varsa tıkanıklık ev ile çukur arasındaki borudadır; o hattı Pursaklar kanal açma işinde olduğu gibi spiralle ya da basınçlı suyla açarız.
Çekim Günü Ne Hazırlanmalı?
Vidanjör ağır ve geniş bir araçtır; çukurun başına kadar gelemeyebilir. Telefonda soracağımız şeyleri önceden bilirseniz iş uzamaz.
- Kapak: Yerini bulun, üstündeki toprağı, çimi ya da karı açın. Beton kapağın kaldırma halkası sağlam mı, bakın.
- Araç yolu: Bahçe kapısının genişliği, yolun eğimi, zeminin sertliği, alçak dallar ve teller. Yağıştan sonra toprak yolda ağır araç batar.
- Hortum mesafesi: Aracın durabileceği en yakın noktadan kapağa kadar olan uzaklığı adımlayıp söyleyin; hortumu ona göre hazırlarız.
- Çevre: Çocukları ve hayvanları uzak tutun, çekim sırasında evde su kullanmayın.
Ücreti çukurun hacmi, hortum mesafesi ve aracın yanaşma kolaylığı etkiler; tutarı telefonda söyleriz.
Dip Çamuru ve Kış Öncesi Çekim Neden Önemli?
Foseptikte katılar dibe çöker, yağ üste çıkar, ortada su kalır. Hortum yalnız suyu alırsa çukur boşalmış görünür ama dipteki çamur yerinde durur ve her seferinde kalınlaşır. Çekim aralığınız giderek kısalıyorsa nedeni çoğu zaman budur. Çamurun basınçlı suyla karıştırılıp sıvıyla birlikte çekilmesini isteyin; Pursaklar vidanjör işlerinde biz böyle çalışırız.
Zamanlama da önemlidir. Pursaklar yaklaşık 1.050 metre rakımdadır ve kışın don sık görülür. Donmuş kapak yerinden kalkmaz, karlı ya da çamurlu toprak yolda araç çukura yanaşamaz. Dolmaya yakın bir çukurla kışa girmek yerine, hesabınıza göre vakti gelmemiş olsa bile sonbaharda çektirin. İlçenin bu tarafındaki işleri Pursaklar Sirkeli logar açma sayfasında ayrıca anlattık.
Pursaklar'da logar ya da gider tıkandıysa 0534 798 74 72 numarasından 7/24 ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulanlar
Foseptik kaç ayda bir çekilmeli?
Herkes için geçerli bir ay sayısı yok. Süre evde yaşayan kişi sayısına, çukurun hacmine, su kullanımına ve çukura yağmur suyu girip girmediğine bağlıdır. İlk iki çekimin tarihini ve o günkü doluluk seviyesini not ederseniz kendi sürenizi bulursunuz. Arada çıtayla seviye ölçmek de sürprizi önler.
Foseptiğim hiç dolmuyor, bu iyi bir şey mi?
Değil. Düzenli kullanılan bir evde çukurun dolmaması, atık suyun tabandan ya da duvardan toprağa sızdığını gösterir. Bu su kuyuyu ve çevredeki toprağı kirletir. ASKİ yönetmeliği foseptiğin sızdırmaz olmasını şart koşar. Çukuru boşalttırıp duvarlarına ve tabanına yukarıdan baktırmanız, gerekiyorsa onarım yaptırmanız gerekir.
Vidanjör çukurun yanına gelemiyorsa çekim yapılır mı?
Aracın durabileceği yer ile kapak arasındaki mesafe hortumla aşılabiliyorsa yapılır. Bu yüzden ararken mesafeyi adımlayıp söylemeniz, bahçe kapısının genişliğini ve yolun durumunu anlatmanız önemlidir. Mesafe uzadıkça ve arada kot farkı arttıkça emiş zorlaşır; bazı parsellerde aracın yanaşacağı yolu önceden açmak gerekir.
Bu Konuyla İlgili Hizmetler
Diğer Rehber Yazıları
- Pursaklar’da Logar Tıkanıklığına Kim Bakar? ASKİ mi, Apartman mı?
Bina içi hat, logar ve bağlantı kanalı kimin, sokaktaki ana kanal kimin? Tıkanıklığın hangi tarafta olduğunu evden ayırt etmenin yolları.
- Logar Taşarsa Ne Yapılır? İlk Dakikalar, Kimi Aramalı, Sonrası
Logar taştığında ilk dakikalarda sırayla yapılacaklar, taşmanın kaynağına göre kimin aranacağı, ekip gelene kadar alınacak önlemler ve hijyen.
- Logar mı Rögar mı? Bina Logarı ile Sokak Rögarının Farkı
Rögar mı logar mı, hangisi doğru? Parsel bacası, muayene bacası, foseptik ve yağmur suyu ızgarası ne demek, hangisine kim bakar?
- Logar Neden Tıkanır? Sahada En Sık Gördüğümüz 7 Sebep
Islak mendilden ağaç köküne, ters eğimden dip tortusuna: logarı tıkayan yedi sebep, her birinin belirtisi ve tekrarını önlemenin yolu.
- Logar Kokusu Nasıl Giderilir? Gider Kokusu ve Logar Sineği
Banyodaki lağım kokusunun beş kaynağı, kaynağı bulmak için sırayla yapılacak kontroller ve logar sineğinin neden çıktığı.
- Apartmanda Logar Açma Masrafını Kim Öder? Kiracı mı, Ev Sahibi mi
Ortak logar mı, tek dairenin gideri mi? Masrafın genel olarak nasıl paylaşıldığı, yöneticinin isteyeceği belgeler ve kameranın bu tartışmadaki yeri.