Pursaklar’da Giderler Neden Bu Kadar Kolay Donar?
Meteoroloji’nin uzun yıllar verisine göre Ankara’da ocak ayının ortalama sıcaklığı 0,4 °C, ortalama en düşük sıcaklığı -3,1 °C’dir. Pursaklar şehir merkezinden yüksekte kaldığı için burada don daha sık görülür. Gündüz eriyen karın gece yeniden donması, giderler için en kötü döngüdür.
Borudaki su akarken kolay donmaz. Donan, duran sudur: sifonun dibindeki bir avuç su, eğimi bozuk borunun çukurunda kalan birikinti, yaprakla kapanmış süzgecin üstündeki gölcük. Gece donan bu küçük su ertesi günün suyunu da tutar ve buz tıkacı katman katman büyür.
Hangi Giderler Donar?
Isıtılan hacmin içinden geçen borular donmaz. Risk, dışarıda kalan ya da ısıtılmayan yerden geçen hatlardadır.
- Balkon gideri: Çamaşır makinesi hortumu ya da yoğuşma suyu damlayan süzgeçte su ince ince akar ve en çabuk o donar.
- Teras ve çatı süzgeci: Kar erir, gece yeniden donar; süzgeç yaprakla kapalıysa teras havuza döner.
- Açık otopark ızgarası: Araçlardan damlayan karlı su, kum ve çamurla birlikte ızgaranın altında katılaşır.
- Dış cepheden inen boru: Kuzeye bakan, yalıtımsız iniş borusunda buz dipten yukarı doğru dolar.
- Kullanılmayan evin sifonu: Isıtılmayan bağ evinde ya da boş dairede sifondaki su donar, genleşir ve sifonu çatlatabilir.
Mutfak Gideri Kışın Neden Daha Sık Tıkanır?
Mutfak hattında donan şey su değil, yağdır. Bulaşık suyuyla giden yağ sıcakken sıvıdır; boru soğudukça katılaşıp çepere yapışır. Yazın birkaç metre ileride tutan yağ, kışın soğuk otopark tavanından ya da dış duvardan geçen ilk dirsekte kalır.
Bu yüzden kış aylarında "lavabo ağır gidiyor" diye çağrıldığımız mutfakların çoğunda buz değil, mum kıvamına gelmiş yağ buluruz. Yağ tıkacı kaynar suyla da gitmez; biraz ileride yeniden soğur ve daha sıkı tutar. Kalıcı çözüm hattın spiralle ya da basınçlı suyla çeperine kadar temizlenmesidir; bunu Pursaklar lavabo açma işinde yapıyoruz.
Donmuş Gidere Kaynar Su, Ateş ya da Tuz Dökülür mü?
Üçü de sık denenir, üçü de sorun çıkarır.
- Kaynar su: PVC pis su borusu kaynar su taşımak için yapılmamıştır; ek yerleri gevşer, conta bozulur. Buz gibi soğumuş seramik de ani ısıyla çatlayabilir. Üstelik buzun üstünde kalan su soğuyup tıkaca eklenir, balkondaysa alt kata taşar.
- Ateş: Pürmüz ya da yanan bez plastik boruyu eritir, zehirli duman çıkarır ve cephe yalıtımını tutuşturabilir.
- Tuz: İnce buzu çözer, boruyu dolduran buz kütlesine gücü yetmez. Metal süzgeci ve ızgarayı paslandırır, betonu ve derzi yıpratır.
Güvenli yol yavaş olandır: ortamı ısıtın, süzgecin üstüne sıcak suya batırılmış bez koyun, ılık suyu azar azar dökün. Ulaşabildiğiniz boruyu saç kurutma makinesiyle ısıtabilirsiniz; cihazı ve kabloyu sudan uzak tutun.
Kış Gelmeden Alınacak Önlemler
Aşağıdaki işlerin hiçbiri alet istemez; bir sonbahar öğleden sonrasına sığar.
- Balkon ve teras süzgeçlerinin kapağını kaldırın; yaprağı, tozu, kuş tüyünü elle alın.
- Bir kova su döküp izleyin. Su gölleniyor ya da ağır çekiliyorsa hat şimdiden yarı tıkalıdır; soğuklardan önce açtırın.
- Balkon giderine sürekli damlayan hortum varsa kışın bir kovaya ya da içerideki gidere yönlendirin.
- Dışarıda kalan boruyu boru yalıtımıyla sarın; bahçe musluğunun suyunu içeriden kesip musluğu açık bırakın.
- Yağlı tavayı kâğıt havluyla silip çöpe atın, yağı lavaboya dökmeyin.
- Kışın kullanılmayacak evde ya ısıtmayı donma korumasında açık bırakın ya da sifonlardaki suyu süngerle alıp gider ağzını tıpayla kapatın.
Apartmanlarda açık otopark ve bahçe ızgaraları yönetimin işidir. Sonbaharda temizletilen ızgara, ocak ayında buz tutan otopark rampasını önler.
Buz Çözülünce Ortaya Çıkan Çatlaklar
Su donarken genleşir ve boruyu içeriden zorlar. Çatlak o anda fark edilmez, çünkü içerideki buz yarığı da tıkamaktadır. Hava ısınıp buz eridiğinde su çatlaktan sızmaya başlar.
Çözülmeden sonraki günlerde şunlara bakın: alt kat komşunun tavanında ya da balkon altında yeni bir nem lekesi, dış cephede borunun çevresinde ıslaklık ya da buz sarkıtı, sifonun altında damla. Bunlardan biri varsa o gideri kullanmayı bırakın.
Duvar ya da döşeme içinde kalan bölümü kırmadan görmek için Pursaklar kameralı tıkanıklık açma hizmetindeki boru içi kamerayı kullanırız; çatlağın kaçıncı metrede olduğu sayaçtan okunur ve yalnız o nokta açılır.
Ne Zaman Usta Çağırmalı?
Ilık suyla çözemediğiniz, her gece yeniden donan ya da alt kata su veren gider için beklemeyin. Çoğu zaman buzun altında eski bir tıkanıklık vardır: yaprak, kum ya da yağ suyu tutmuş, tutulan su donmuştur. Buz erise de tıkaç yerinde kalır ve ilk ayazda aynı şey yaşanır.
Biz önce hattın donmuş mu tıkalı mı olduğuna bakarız. Tıkacı spiralle alır, uzun ve yatay hatları basınçlı suyla yıkarız; su serbest akmaya başlayınca boruda kalan buz da akan suyla erir. Balkon, teras ve otopark süzgeçleri Pursaklar gider açma işine girer. Evin birden fazla noktasında su geri geliyorsa sorun daha aşağıdadır ve Pursaklar tıkanıklık açma kapsamında kolona ve logara bakılır.
Pursaklar'da logar ya da gider tıkandıysa 0534 798 74 72 numarasından 7/24 ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulanlar
Donmuş balkon giderine sıcak su dökebilir miyim?
Ilık su dökebilirsiniz, kaynar su dökmeyin. Kaynar su PVC borunun eklerini ve contasını bozar, soğumuş seramiği çatlatabilir. Suyu azar azar dökün ve çekilip çekilmediğini izleyin; çekilmiyorsa durun, yoksa su alt kata taşar. Süzgecin üstüne sıcak suya batırılmış bez koymak ve balkon kapısını açıp ortamı ısıtmak daha güvenlidir.
Kışın kullanmadığım evde sifonlar için ne yapmalıyım?
İki yol var. Isıtma sistemi donma korumasında çalışabiliyorsa açık bırakın; ev sıfırın altına düşmezse sifondaki su da donmaz. Ev tamamen soğuk kalacaksa sifonlardaki ve klozetin içindeki suyu süngerle alın, gider ağızlarını tıpayla ya da naylon ve bantla kapatın. Böylece hem sifon çatlamaz hem de kanal kokusu içeri dolmaz.
Gider donmuş mu tıkalı mı, nasıl ayırt ederim?
Sorun yalnız ayazlı gecelerin sabahında başlıyor ve öğleden sonra kendiliğinden düzeliyorsa donmadır. Hava ılıkken de su ağır gidiyorsa hat tıkalıdır; soğuk yalnızca üstüne eklenmiştir. Mutfak hattında kışın görülen ağırlaşma çoğu zaman buz değil, soğukta katılaşmış yağdır ve hat temizlenmeden geçmez.
Bu Konuyla İlgili Hizmetler
Diğer Rehber Yazıları
- Pursaklar’da Logar Tıkanıklığına Kim Bakar? ASKİ mi, Apartman mı?
Bina içi hat, logar ve bağlantı kanalı kimin, sokaktaki ana kanal kimin? Tıkanıklığın hangi tarafta olduğunu evden ayırt etmenin yolları.
- Logar Taşarsa Ne Yapılır? İlk Dakikalar, Kimi Aramalı, Sonrası
Logar taştığında ilk dakikalarda sırayla yapılacaklar, taşmanın kaynağına göre kimin aranacağı, ekip gelene kadar alınacak önlemler ve hijyen.
- Logar mı Rögar mı? Bina Logarı ile Sokak Rögarının Farkı
Rögar mı logar mı, hangisi doğru? Parsel bacası, muayene bacası, foseptik ve yağmur suyu ızgarası ne demek, hangisine kim bakar?
- Logar Neden Tıkanır? Sahada En Sık Gördüğümüz 7 Sebep
Islak mendilden ağaç köküne, ters eğimden dip tortusuna: logarı tıkayan yedi sebep, her birinin belirtisi ve tekrarını önlemenin yolu.
- Logar Kokusu Nasıl Giderilir? Gider Kokusu ve Logar Sineği
Banyodaki lağım kokusunun beş kaynağı, kaynağı bulmak için sırayla yapılacak kontroller ve logar sineğinin neden çıktığı.
- Apartmanda Logar Açma Masrafını Kim Öder? Kiracı mı, Ev Sahibi mi
Ortak logar mı, tek dairenin gideri mi? Masrafın genel olarak nasıl paylaşıldığı, yöneticinin isteyeceği belgeler ve kameranın bu tartışmadaki yeri.